Roseगुलाबગુલાબ — Diseases, Pests & Disorders— रोग, कीट व विकार— રોગ, જીવાત અને વિકાર
Its common diseases, pests, physiological disorders and nutrient deficiencies — with simple, IPM-first fixes.इसके सामान्य रोग, कीट, शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी — सरल, IPM-आधारित उपाय सहित।તેના સામાન્ય રોગ, જીવાત, શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ — સરળ, IPM-આધારિત ઉપાય સાથે.
Diseasesरोगરોગ
Black spotकाला धब्बाબ્લેક સ્પોટ
Signsलक्षणચિહ્નો: Round black spots with feathery margins on leaves; yellowing around spots and heavy leaf drop in wet weather.पत्तियों पर पंखनुमा किनारों वाले गोल काले धब्बे; धब्बों के चारों ओर पीलापन व गीले में भारी पत्ती-गिरन।પાન પર પીંછા જેવી કિનારીવાળા ગોળ કાળા ડાઘ; ડાઘ ફરતે પીળાશ અને ભીનામાં ભારે પાન-ખરણ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Airflow and sun, avoid wetting foliage, remove and destroy fallen leaves, recommended fungicide in wet spells.हवा व धूप, पत्ते गीले न करें, गिरी पत्तियाँ हटाकर नष्ट करें, गीले दौर में अनुशंसित फफूँदनाशी।હવા અને તડકો, પાન ભીના ન કરો, ખરેલા પાન કાઢી નાશ કરો, ભીના ગાળે ભલામણ ફૂગનાશક.
Powdery mildewचूर्णिल आसिताપાવડરી મિલ્ડ્યુ
Signsलक्षणચિહ્નો: White powdery coating on young leaves, shoots and buds; leaves curl and distort and buds fail to open.नई पत्तियों, प्ररोहों व कलियों पर सफेद चूर्णी परत; पत्तियाँ मुड़तीं-विकृत, कलियाँ नहीं खुलतीं।નવા પાન, ફૂટ અને કળી પર સફેદ ભૂકી પડ; પાન વળે-વિકૃત, કળી ન ખૂલે.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Prune for airflow, avoid excess nitrogen, give morning sun, recommended fungicide or sulphur at first sign.हवा हेतु प्रूनिंग, अधिक नाइट्रोजन नहीं, सुबह की धूप, पहले लक्षण पर अनुशंसित फफूँदनाशी/सल्फर।હવા માટે છટણી, વધુ નાઇટ્રોજન નહિ, સવારનો તડકો, પ્રથમ ચિહ્ને ભલામણ ફૂગનાશક/સલ્ફર.
Diebackशीर्ष क्षय (डाइबैक)ડાયબેક
Signsलक्षणચિહ્નો: Cut or pruned stem ends brown and die downward progressively, with blackened wood — worst after poor pruning cuts.कटे/प्रून किए तने के सिरे भूरे होकर नीचे की ओर मरते, काष्ठ काला — खराब कटाई बाद अधिक।કાપેલા/છાંટેલા થડના છેડા ભૂરા થઈ નીચે તરફ મરે, લાકડું કાળું — ખરાબ છટણી પછી વધુ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Make clean sharp cuts just above a bud, seal large cuts, remove dead wood, disinfect tools, recommended fungicide.कली के ठीक ऊपर साफ तेज़ कट, बड़े कट सील करें, मृत काष्ठ हटाएँ, औज़ार कीटाणुरहित, अनुशंसित फफूँदनाशी।કળી ઉપર ચોખ્ખો ધારદાર કાપ, મોટા કાપ સીલ કરો, મૃત લાકડું કાઢો, ઓજાર જંતુમુક્ત, ભલામણ ફૂગનાશક.
Pestsकीटજીવાત
Aphidsमाहू (एफिड)મોલો (એફિડ)
Signsलक्षणચિહ્નો: Green or black colonies on tender shoots and buds suck sap; sticky honeydew, sooty mould and distorted buds follow.कोमल प्ररोहों व कलियों पर हरे/काले झुंड रस चूसते; चिपचिपा स्राव, काली फफूँद व विकृत कलियाँ।કૂમળા ફૂટ અને કળી પર લીલા/કાળા ઝુંડ રસ ચૂસે; ચીકણો સ્રાવ, કાળી ફૂગ અને વિકૃત કળી.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Wash off with water, conserve ladybirds, neem, recommended insecticide at threshold.पानी से धोएँ, लेडीबर्ड बचाएँ, नीम, सीमा पर अनुशंसित कीटनाशी।પાણીથી ધુઓ, દાળિયા બચાવો, લીમડો, મર્યાદાએ ભલામણ કીટનાશક.
Thripsथ्रिप्सથ્રિપ્સ
Signsलक्षणચિહ્નો: Rasping inside buds and on petals gives streaked, browned petal edges and deformed flowers.कलियों के भीतर व पंखुड़ियों पर खुरचन से धारीदार, भूरे किनारे व विकृत फूल।કળી અંદર અને પાંખડી પર ઘસાવાથી છટાદાર, ભૂરી કિનારી અને વિકૃત ફૂલ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Blue sticky traps, remove spent blooms and weeds, conserve natural enemies, recommended insecticide at threshold.नीले चिपचिपे ट्रैप, मुरझाए फूल व खरपतवार हटाएँ, प्राकृतिक शत्रु बचाएँ, सीमा पर अनुशंसित कीटनाशी।વાદળી ચીકણા ટ્રેપ, ખીલેલા-વળી ગયેલા ફૂલ અને નીંદણ કાઢો, કુદરતી શત્રુ બચાવો, મર્યાદાએ ભલામણ કીટનાશક.
Red spider mitesलाल मकड़ी (माइट)લાલ કથીરી
Signsलक्षणચિહ્નો: Fine webbing and pale stippling under leaves in hot, dry weather; leaves bronze, dry and drop.गर्म-सूखे में पत्ती के नीचे महीन जाला व फीके बिंदु; पत्तियाँ कांस्य-सूखकर गिरतीं।ગરમ-સૂકામાં પાન નીચે ઝીણી જાળ અને આછા ટપકાં; પાન કાંસ્ય-સૂકાઈ ખરે.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Raise humidity, hose undersides, avoid dust and water stress, recommended miticide if severe.आर्द्रता बढ़ाएँ, निचली सतह धोएँ, धूल व जल-दबाव से बचें, गंभीर हो तो अनुशंसित माइटनाशी।ભેજ વધારો, નીચલી સપાટી ધુઓ, ધૂળ અને પાણી-તાણ ટાળો, ગંભીર હોય તો ભલામણ કથીરીનાશક.
Scale insectsशल्क कीट (स्केल)સ્કેલ જીવાત
Signsलक्षणચિહ્નો: Small brown or white bumps fixed on stems and leaf undersides suck sap; weak growth, honeydew and sooty mould.तनों व पत्ती-निचली सतह पर जमे छोटे भूरे/सफेद उभार रस चूसते; कमज़ोर वृद्धि, स्राव व काली फफूँद।થડ અને પાન-નીચે ચોંટેલા નાના ભૂરા/સફેદ ઉપસાવ રસ ચૂસે; નબળી વૃદ્ધિ, સ્રાવ અને કાળી ફૂગ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Scrub off light scale, prune heavily infested wood, apply horticultural oil, conserve natural enemies.हल्का स्केल रगड़ें, अधिक ग्रस्त काष्ठ प्रून करें, बागवानी तेल, प्राकृतिक शत्रु बचाएँ।હલકો સ્કેલ ઘસો, વધુ ગ્રસ્ત લાકડું છાંટો, બાગાયતી તેલ, કુદરતી શત્રુ બચાવો.
Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર
Blind shootsअंधे प्ररोहબ્લાઇન્ડ ફૂટ
Causeकारणકારણ: Low light, cold or weak growth make shoots grow without forming a flower bud at the tip.कम रोशनी, ठंड या कमज़ोर वृद्धि से प्ररोह बिना शीर्ष-कली बने बढ़ते।ઓછો પ્રકાશ, ઠંડી કે નબળી વૃદ્ધિથી ફૂટ ટોચે કળી બન્યા વગર વધે.
Fixउपायઉપાય: Full sun and warmth, balanced nutrition, cut blind shoots back to a strong outward-facing bud.पूरी धूप-गर्मी, संतुलित पोषण, अंधे प्ररोह मज़बूत बाहरी कली तक काटें।પૂરો તડકો-હૂંફ, સંતુલિત પોષણ, બ્લાઇન્ડ ફૂટ મજબૂત બહારની કળી સુધી કાપો.
Chlorosisहरितहीनता (क्लोरोसिस)ક્લોરોસિસ
Causeकारणકારણ: Lime-rich or waterlogged soil, or nutrient lock-out, yellows leaves between green veins.चूना-युक्त/जल-भराव मिट्टी या पोषक-लॉकआउट से पत्तियाँ हरी शिराओं के बीच पीली।ચૂનાવાળી/પાણી ભરાતી જમીન કે પોષક-લોકઆઉટથી પાન લીલી નસો વચ્ચે પીળા.
Fixउपायઉપાય: Improve drainage and organic matter, correct pH, apply foliar iron or magnesium as needed.जल-निकासी व जैविक पदार्थ सुधारें, pH ठीक करें, आवश्यकतानुसार पर्ण लोहा/मैग्नीशियम।નિતાર અને સેન્દ્રિય તત્વ સુધારો, pH સુધારો, જરૂર મુજબ પર્ણ લોહ/મેગ્નેશિયમ.
Bud balling (buds not opening)कली न खुलना (बॉलिंग)કળી ન ખૂલવી (બોલિંગ)
Causeकारणકારણ: Cold, damp weather or thrips make outer petals stick so buds rot without opening ('balling').ठंडा-नम मौसम या थ्रिप्स से बाहरी पंखुड़ियाँ चिपकतीं, कलियाँ बिना खुले सड़तीं ('बॉलिंग')।ઠંડું-ભેજવાળું હવામાન કે થ્રિપ્સથી બહારની પાંખડી ચોંટે, કળી ખૂલ્યા વગર સડે ('બોલિંગ').
Fixउपायઉપાય: Airflow and sun, remove affected buds, manage thrips, avoid overhead watering.हवा व धूप, ग्रस्त कलियाँ हटाएँ, थ्रिप्स प्रबंधन, ऊपरी सिंचाई नहीं।હવા અને તડકો, ગ્રસ્ત કળી કાઢો, થ્રિપ્સ કાબૂ, ઉપરથી પિયત નહિ.
Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ
Nitrogen (N)नाइट्रोजन (N)નાઇટ્રોજન (N)
Signsलक्षणચિહ્નો: Older leaves uniformly pale to yellow; weak thin shoots and small flowers.पुरानी पत्तियाँ एकसमान फीकी से पीली; कमज़ोर पतले प्ररोह व छोटे फूल।જૂના પાન એકસરખા ફિક્કા થી પીળા; નબળા પાતળા ફૂટ અને નાના ફૂલ.
Fixउपायઉપાય: Apply nitrogen in splits with manure or compost.खाद/कम्पोस्ट के साथ नाइट्रोजन विभाजित।ખાતર/કમ્પોસ્ટ સાથે નાઇટ્રોજન વિભાજિત.
Iron (Fe)लोहा (Fe)લોહ (Fe)
Signsलक्षणચિહ્નો: Youngest leaves yellow between green veins; common on alkaline soils.सबसे नई पत्तियाँ हरी शिराओं के बीच पीली; क्षारीय मिट्टी में सामान्य।સૌથી નવા પાન લીલી નસો વચ્ચે પીળા; ક્ષારીય જમીનમાં સામાન્ય.
Fixउपायઉપાય: Foliar ferrous sulphate; correct pH and improve drainage.पर्ण फेरस सल्फेट; pH ठीक करें व जल-निकासी सुधारें।પર્ણ ફેરસ સલ્ફેટ; pH સુધારો અને નિતાર સુધારો.
Magnesium (Mg)मैग्नीशियम (Mg)મેગ્નેશિયમ (Mg)
Signsलक्षणચિહ્નો: Older leaves yellow between veins while veins stay green, sometimes reddish, with leaf drop.पुरानी पत्तियाँ शिराओं के बीच पीली जबकि शिराएँ हरी, कभी लालिमा, पत्ती-गिरन सहित।જૂના પાન નસો વચ્ચે પીળા જ્યારે નસ લીલી, ક્યારેક રતાશ, પાન-ખરણ સાથે.
Fixउपायઉપાય: Foliar magnesium sulphate (Epsom salt); balance potassium.पर्ण मैग्नीशियम सल्फेट (एप्सम); पोटैशियम संतुलित करें।પર્ણ મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ (એપ્સમ); પોટાશ સંતુલિત કરો.
IPM strategy — from base to tipIPM रणनीति — आधार से शिखरIPM વ્યૂહ — પાયાથી ટોચ
Build from the bottom up — chemicals are the last, smallest step. Physiological disorders and nutrient deficiencies are fixed by correcting the cause (water, nutrition, weather), not by spraying.नीचे से ऊपर बनाएँ — रसायन अंतिम, सबसे छोटा कदम। शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी कारण (पानी, पोषण, मौसम) सुधारने से ठीक होते हैं, छिड़काव से नहीं।નીચેથી ઉપર બનાવો — રસાયણ છેલ્લું, સૌથી નાનું પગલું. શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ કારણ (પાણી, પોષણ, હવામાન) સુધારવાથી મટે, છંટકાવથી નહિ.
Use crop-protection inputs safelyफसल-सुरक्षा उत्पाद सुरक्षित रूप से उपयोग करेंપાક-સંરક્ષણ ઇનપુટ સલામત રીતે વાપરો
Always read and follow the label. Use the correct dose. Wear gloves and a mask while mixing and spraying, and respect the pre-harvest interval. Put IPM first and treat chemicals as a last resort.हमेशा लेबल पढ़ें और मानें। सही मात्रा लें। मिलाते-छिड़कते समय दस्ताने-मास्क पहनें, और कटाई-पूर्व अंतराल का पालन करें। IPM को पहले रखें, रसायन अंतिम उपाय।હંમેશા લેબલ વાંચો અને પાળો. સાચો ડોઝ વાપરો. ભેળવતી-છાંટતી વખતે મોજાં-માસ્ક પહેરો, અને કાપણી-પૂર્વ અંતરાલ પાળો. IPM પ્રથમ, રસાયણ છેલ્લો ઉપાય.
Roseगुलाबગુલાબ — Diseases, Pests & Disorders— रोग, कीट व विकार— રોગ, જીવાત અને વિકાર
Its common diseases, pests, physiological disorders and nutrient deficiencies — with simple, IPM-first fixes.इसके सामान्य रोग, कीट, शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी — सरल, IPM-आधारित उपाय सहित।તેના સામાન્ય રોગ, જીવાત, શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ — સરળ, IPM-આધારિત ઉપાય સાથે.
Diseasesरोगરોગ
Black spotकाला धब्बाબ્લેક સ્પોટ
Signsलक्षणચિહ્નો: Round black spots with feathery margins on leaves; yellowing around spots and heavy leaf drop in wet weather.पत्तियों पर पंखनुमा किनारों वाले गोल काले धब्बे; धब्बों के चारों ओर पीलापन व गीले में भारी पत्ती-गिरन।પાન પર પીંછા જેવી કિનારીવાળા ગોળ કાળા ડાઘ; ડાઘ ફરતે પીળાશ અને ભીનામાં ભારે પાન-ખરણ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Airflow and sun, avoid wetting foliage, remove and destroy fallen leaves, recommended fungicide in wet spells.हवा व धूप, पत्ते गीले न करें, गिरी पत्तियाँ हटाकर नष्ट करें, गीले दौर में अनुशंसित फफूँदनाशी।હવા અને તડકો, પાન ભીના ન કરો, ખરેલા પાન કાઢી નાશ કરો, ભીના ગાળે ભલામણ ફૂગનાશક.
Powdery mildewचूर्णिल आसिताપાવડરી મિલ્ડ્યુ
Signsलक्षणચિહ્નો: White powdery coating on young leaves, shoots and buds; leaves curl and distort and buds fail to open.नई पत्तियों, प्ररोहों व कलियों पर सफेद चूर्णी परत; पत्तियाँ मुड़तीं-विकृत, कलियाँ नहीं खुलतीं।નવા પાન, ફૂટ અને કળી પર સફેદ ભૂકી પડ; પાન વળે-વિકૃત, કળી ન ખૂલે.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Prune for airflow, avoid excess nitrogen, give morning sun, recommended fungicide or sulphur at first sign.हवा हेतु प्रूनिंग, अधिक नाइट्रोजन नहीं, सुबह की धूप, पहले लक्षण पर अनुशंसित फफूँदनाशी/सल्फर।હવા માટે છટણી, વધુ નાઇટ્રોજન નહિ, સવારનો તડકો, પ્રથમ ચિહ્ને ભલામણ ફૂગનાશક/સલ્ફર.
Diebackशीर्ष क्षय (डाइबैक)ડાયબેક
Signsलक्षणચિહ્નો: Cut or pruned stem ends brown and die downward progressively, with blackened wood — worst after poor pruning cuts.कटे/प्रून किए तने के सिरे भूरे होकर नीचे की ओर मरते, काष्ठ काला — खराब कटाई बाद अधिक।કાપેલા/છાંટેલા થડના છેડા ભૂરા થઈ નીચે તરફ મરે, લાકડું કાળું — ખરાબ છટણી પછી વધુ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Make clean sharp cuts just above a bud, seal large cuts, remove dead wood, disinfect tools, recommended fungicide.कली के ठीक ऊपर साफ तेज़ कट, बड़े कट सील करें, मृत काष्ठ हटाएँ, औज़ार कीटाणुरहित, अनुशंसित फफूँदनाशी।કળી ઉપર ચોખ્ખો ધારદાર કાપ, મોટા કાપ સીલ કરો, મૃત લાકડું કાઢો, ઓજાર જંતુમુક્ત, ભલામણ ફૂગનાશક.
Pestsकीटજીવાત
Aphidsमाहू (एफिड)મોલો (એફિડ)
Signsलक्षणચિહ્નો: Green or black colonies on tender shoots and buds suck sap; sticky honeydew, sooty mould and distorted buds follow.कोमल प्ररोहों व कलियों पर हरे/काले झुंड रस चूसते; चिपचिपा स्राव, काली फफूँद व विकृत कलियाँ।કૂમળા ફૂટ અને કળી પર લીલા/કાળા ઝુંડ રસ ચૂસે; ચીકણો સ્રાવ, કાળી ફૂગ અને વિકૃત કળી.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Wash off with water, conserve ladybirds, neem, recommended insecticide at threshold.पानी से धोएँ, लेडीबर्ड बचाएँ, नीम, सीमा पर अनुशंसित कीटनाशी।પાણીથી ધુઓ, દાળિયા બચાવો, લીમડો, મર્યાદાએ ભલામણ કીટનાશક.
Thripsथ्रिप्सથ્રિપ્સ
Signsलक्षणચિહ્નો: Rasping inside buds and on petals gives streaked, browned petal edges and deformed flowers.कलियों के भीतर व पंखुड़ियों पर खुरचन से धारीदार, भूरे किनारे व विकृत फूल।કળી અંદર અને પાંખડી પર ઘસાવાથી છટાદાર, ભૂરી કિનારી અને વિકૃત ફૂલ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Blue sticky traps, remove spent blooms and weeds, conserve natural enemies, recommended insecticide at threshold.नीले चिपचिपे ट्रैप, मुरझाए फूल व खरपतवार हटाएँ, प्राकृतिक शत्रु बचाएँ, सीमा पर अनुशंसित कीटनाशी।વાદળી ચીકણા ટ્રેપ, ખીલેલા-વળી ગયેલા ફૂલ અને નીંદણ કાઢો, કુદરતી શત્રુ બચાવો, મર્યાદાએ ભલામણ કીટનાશક.
Red spider mitesलाल मकड़ी (माइट)લાલ કથીરી
Signsलक्षणચિહ્નો: Fine webbing and pale stippling under leaves in hot, dry weather; leaves bronze, dry and drop.गर्म-सूखे में पत्ती के नीचे महीन जाला व फीके बिंदु; पत्तियाँ कांस्य-सूखकर गिरतीं।ગરમ-સૂકામાં પાન નીચે ઝીણી જાળ અને આછા ટપકાં; પાન કાંસ્ય-સૂકાઈ ખરે.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Raise humidity, hose undersides, avoid dust and water stress, recommended miticide if severe.आर्द्रता बढ़ाएँ, निचली सतह धोएँ, धूल व जल-दबाव से बचें, गंभीर हो तो अनुशंसित माइटनाशी।ભેજ વધારો, નીચલી સપાટી ધુઓ, ધૂળ અને પાણી-તાણ ટાળો, ગંભીર હોય તો ભલામણ કથીરીનાશક.
Scale insectsशल्क कीट (स्केल)સ્કેલ જીવાત
Signsलक्षणચિહ્નો: Small brown or white bumps fixed on stems and leaf undersides suck sap; weak growth, honeydew and sooty mould.तनों व पत्ती-निचली सतह पर जमे छोटे भूरे/सफेद उभार रस चूसते; कमज़ोर वृद्धि, स्राव व काली फफूँद।થડ અને પાન-નીચે ચોંટેલા નાના ભૂરા/સફેદ ઉપસાવ રસ ચૂસે; નબળી વૃદ્ધિ, સ્રાવ અને કાળી ફૂગ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Scrub off light scale, prune heavily infested wood, apply horticultural oil, conserve natural enemies.हल्का स्केल रगड़ें, अधिक ग्रस्त काष्ठ प्रून करें, बागवानी तेल, प्राकृतिक शत्रु बचाएँ।હલકો સ્કેલ ઘસો, વધુ ગ્રસ્ત લાકડું છાંટો, બાગાયતી તેલ, કુદરતી શત્રુ બચાવો.
Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર
Blind shootsअंधे प्ररोहબ્લાઇન્ડ ફૂટ
Causeकारणકારણ: Low light, cold or weak growth make shoots grow without forming a flower bud at the tip.कम रोशनी, ठंड या कमज़ोर वृद्धि से प्ररोह बिना शीर्ष-कली बने बढ़ते।ઓછો પ્રકાશ, ઠંડી કે નબળી વૃદ્ધિથી ફૂટ ટોચે કળી બન્યા વગર વધે.
Fixउपायઉપાય: Full sun and warmth, balanced nutrition, cut blind shoots back to a strong outward-facing bud.पूरी धूप-गर्मी, संतुलित पोषण, अंधे प्ररोह मज़बूत बाहरी कली तक काटें।પૂરો તડકો-હૂંફ, સંતુલિત પોષણ, બ્લાઇન્ડ ફૂટ મજબૂત બહારની કળી સુધી કાપો.
Chlorosisहरितहीनता (क्लोरोसिस)ક્લોરોસિસ
Causeकारणકારણ: Lime-rich or waterlogged soil, or nutrient lock-out, yellows leaves between green veins.चूना-युक्त/जल-भराव मिट्टी या पोषक-लॉकआउट से पत्तियाँ हरी शिराओं के बीच पीली।ચૂનાવાળી/પાણી ભરાતી જમીન કે પોષક-લોકઆઉટથી પાન લીલી નસો વચ્ચે પીળા.
Fixउपायઉપાય: Improve drainage and organic matter, correct pH, apply foliar iron or magnesium as needed.जल-निकासी व जैविक पदार्थ सुधारें, pH ठीक करें, आवश्यकतानुसार पर्ण लोहा/मैग्नीशियम।નિતાર અને સેન્દ્રિય તત્વ સુધારો, pH સુધારો, જરૂર મુજબ પર્ણ લોહ/મેગ્નેશિયમ.
Bud balling (buds not opening)कली न खुलना (बॉलिंग)કળી ન ખૂલવી (બોલિંગ)
Causeकारणકારણ: Cold, damp weather or thrips make outer petals stick so buds rot without opening ('balling').ठंडा-नम मौसम या थ्रिप्स से बाहरी पंखुड़ियाँ चिपकतीं, कलियाँ बिना खुले सड़तीं ('बॉलिंग')।ઠંડું-ભેજવાળું હવામાન કે થ્રિપ્સથી બહારની પાંખડી ચોંટે, કળી ખૂલ્યા વગર સડે ('બોલિંગ').
Fixउपायઉપાય: Airflow and sun, remove affected buds, manage thrips, avoid overhead watering.हवा व धूप, ग्रस्त कलियाँ हटाएँ, थ्रिप्स प्रबंधन, ऊपरी सिंचाई नहीं।હવા અને તડકો, ગ્રસ્ત કળી કાઢો, થ્રિપ્સ કાબૂ, ઉપરથી પિયત નહિ.
Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ
Nitrogen (N)नाइट्रोजन (N)નાઇટ્રોજન (N)
Signsलक्षणચિહ્નો: Older leaves uniformly pale to yellow; weak thin shoots and small flowers.पुरानी पत्तियाँ एकसमान फीकी से पीली; कमज़ोर पतले प्ररोह व छोटे फूल।જૂના પાન એકસરખા ફિક્કા થી પીળા; નબળા પાતળા ફૂટ અને નાના ફૂલ.
Fixउपायઉપાય: Apply nitrogen in splits with manure or compost.खाद/कम्पोस्ट के साथ नाइट्रोजन विभाजित।ખાતર/કમ્પોસ્ટ સાથે નાઇટ્રોજન વિભાજિત.
Iron (Fe)लोहा (Fe)લોહ (Fe)
Signsलक्षणચિહ્નો: Youngest leaves yellow between green veins; common on alkaline soils.सबसे नई पत्तियाँ हरी शिराओं के बीच पीली; क्षारीय मिट्टी में सामान्य।સૌથી નવા પાન લીલી નસો વચ્ચે પીળા; ક્ષારીય જમીનમાં સામાન્ય.
Fixउपायઉપાય: Foliar ferrous sulphate; correct pH and improve drainage.पर्ण फेरस सल्फेट; pH ठीक करें व जल-निकासी सुधारें।પર્ણ ફેરસ સલ્ફેટ; pH સુધારો અને નિતાર સુધારો.
Magnesium (Mg)मैग्नीशियम (Mg)મેગ્નેશિયમ (Mg)
Signsलक्षणચિહ્નો: Older leaves yellow between veins while veins stay green, sometimes reddish, with leaf drop.पुरानी पत्तियाँ शिराओं के बीच पीली जबकि शिराएँ हरी, कभी लालिमा, पत्ती-गिरन सहित।જૂના પાન નસો વચ્ચે પીળા જ્યારે નસ લીલી, ક્યારેક રતાશ, પાન-ખરણ સાથે.
Fixउपायઉપાય: Foliar magnesium sulphate (Epsom salt); balance potassium.पर्ण मैग्नीशियम सल्फेट (एप्सम); पोटैशियम संतुलित करें।પર્ણ મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ (એપ્સમ); પોટાશ સંતુલિત કરો.
IPM strategy — from base to tipIPM रणनीति — आधार से शिखरIPM વ્યૂહ — પાયાથી ટોચ
Build from the bottom up — chemicals are the last, smallest step. Physiological disorders and nutrient deficiencies are fixed by correcting the cause (water, nutrition, weather), not by spraying.नीचे से ऊपर बनाएँ — रसायन अंतिम, सबसे छोटा कदम। शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी कारण (पानी, पोषण, मौसम) सुधारने से ठीक होते हैं, छिड़काव से नहीं।નીચેથી ઉપર બનાવો — રસાયણ છેલ્લું, સૌથી નાનું પગલું. શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ કારણ (પાણી, પોષણ, હવામાન) સુધારવાથી મટે, છંટકાવથી નહિ.
Use crop-protection inputs safelyफसल-सुरक्षा उत्पाद सुरक्षित रूप से उपयोग करेंપાક-સંરક્ષણ ઇનપુટ સલામત રીતે વાપરો
Always read and follow the label. Use the correct dose. Wear gloves and a mask while mixing and spraying, and respect the pre-harvest interval. Put IPM first and treat chemicals as a last resort.हमेशा लेबल पढ़ें और मानें। सही मात्रा लें। मिलाते-छिड़कते समय दस्ताने-मास्क पहनें, और कटाई-पूर्व अंतराल का पालन करें। IPM को पहले रखें, रसायन अंतिम उपाय।હંમેશા લેબલ વાંચો અને પાળો. સાચો ડોઝ વાપરો. ભેળવતી-છાંટતી વખતે મોજાં-માસ્ક પહેરો, અને કાપણી-પૂર્વ અંતરાલ પાળો. IPM પ્રથમ, રસાયણ છેલ્લો ઉપાય.