Potatoआलूબટાટા — Diseases, Pests & Disorders— रोग, कीट व विकार— રોગ, જીવાત અને વિકાર
Its common diseases, pests, physiological disorders and nutrient deficiencies — with simple, IPM-first fixes.इसके सामान्य रोग, कीट, शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी — सरल, IPM-आधारित उपाय सहित।તેના સામાન્ય રોગ, જીવાત, શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ — સરળ, IPM-આધારિત ઉપાય સાથે.
Diseasesरोगરોગ
Late blightपछेती झुलसाપાછોતરો ઝાળ
Signsलक्षणચિહ્નો: Water-soaked dark patches on leaves with white mould beneath; rapid collapse in cool, wet weather; tubers rot.पत्तियों पर जल-युक्त गहरे धब्बे, नीचे सफेद फफूँद; ठंडे-नम मौसम में तेज़ी से बर्बादी; कंद सड़ते।પાન પર પાણીપોચા ઘેરા ડાઘ, નીચે સફેદ ફૂગ; ઠંડા-ભેજવાળા હવામાનમાં ઝડપથી નુકસાન; બટાટા સડે.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Healthy seed, earthing-up, no overhead water, protectant then systemic fungicide on forecast — don't delay.स्वस्थ बीज, मिट्टी चढ़ाना, ऊपर से सिंचाई नहीं, पूर्वानुमान पर रक्षात्मक फिर प्रणालीगत फफूँदनाशी — देर न करें।તંદુરસ્ત બીજ, માટી ચઢાવવી, ઉપરથી પિયત નહિ, આગાહીએ રક્ષણાત્મક પછી આંતરપ્રવાહી ફૂગનાશક — વિલંબ ન કરો.
Early blightअगेती झुलसाવહેલો ઝાળ
Signsलक्षणચિહ્નો: Brown target-ring spots on older leaves; gradual drying.पुरानी पत्तियों पर भूरे छल्लेदार धब्बे; धीरे-धीरे सूखना।જૂના પાન પર ભૂરા કૂંડાળાવાળા ડાઘ; ધીમે ધીમે સુકાવું.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Balanced nutrition, remove debris, recommended fungicide schedule.संतुलित पोषण, अवशेष हटाएँ, अनुशंसित फफूँदनाशी कार्यक्रम।સંતુલિત પોષણ, કચરો કાઢો, ભલામણ ફૂગનાશક કાર્યક્રમ.
Bacterial wilt / brown rotजीवाणु म्लानि / भूरी सड़नજીવાણુ સુકારો / ભૂરો સડો
Signsलक्षणચિહ્નો: Wilting with no yellowing; cut stem oozes; tubers ooze at the eyes.बिना पीलेपन मुरझाना; कटा तना स्राव; कंद की आँखों से स्राव।પીળાશ વગર ચીમળાવું; કાપેલ થડ સ્રાવ; બટાટાની આંખે સ્રાવ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Certified seed, long rotation, good drainage, remove wilted plants.प्रमाणित बीज, लंबा फसल-चक्र, अच्छी जल-निकासी, मुरझाए पौधे हटाएँ।પ્રમાણિત બીજ, લાંબી ફેરબદલી, સારું નિતારણ, ચીમળાયેલ છોડ કાઢો.
Common scabसामान्य खुरंड (स्कैब)સામાન્ય સ્કેબ
Signsलक्षणચિહ્નો: Rough, corky, raised scabs on the tuber skin (skin-deep only).कंद की त्वचा पर खुरदरे, कॉर्की, उभरे स्कैब (केवल त्वचा तक)।બટાટાની છાલ પર ખરબચડા, કોર્કી, ઊપસેલા સ્કેબ (માત્ર છાલ સુધી).
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Keep soil moist at tuber set, avoid over-liming and fresh manure, rotation, scab-tolerant types.कंद बनने पर मिट्टी नम रखें, अधिक चूना व कच्ची खाद से बचें, फसल-चक्र, स्कैब-सहनशील किस्में।બટાટા બેસતા જમીન ભેજવાળી રાખો, વધુ ચૂનો અને કાચું ખાતર ટાળો, ફેરબદલી, સ્કેબ-સહનશીલ જાત.
Pestsकीटજીવાત
Potato tuber mothआलू कंद पतंगाબટાટા કંદ ફૂદું
Signsलक्षणચિહ્નો: Leaf mines and bored shoots; tunnels in tubers in field and store.पत्ती में सुरंग व छेदित प्ररोह; खेत व भंडार में कंद में सुरंग।પાનમાં ભોગ અને કોરાયેલ અંકુર; ખેતર અને સંગ્રહમાં બટાટામાં ભોગ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Deep earthing-up so tubers aren't exposed, cover the store, pheromone traps, recommended insecticide.गहरी मिट्टी चढ़ाएँ ताकि कंद खुले न रहें, भंडार ढकें, फेरोमोन ट्रैप, अनुशंसित कीटनाशी।ઊંડી માટી ચઢાવો જેથી બટાટા ખુલ્લા ન રહે, સંગ્રહ ઢાંકો, ફેરોમોન ટ્રેપ, ભલામણ કીટનાશક.
Aphidsमाहू (एफिड)મોલો (એફિડ)
Signsलक्षणચિહ્નો: Colonies on leaves; honeydew; the main spreaders of potato viruses.पत्तियों पर बस्तियाँ; स्राव; आलू विषाणु के मुख्य वाहक।પાન પર વસાહતો; સ્રાવ; બટાટા વાઇરસના મુખ્ય ફેલાવનાર.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Yellow sticky traps, neem, rogue virus plants, recommended insecticide for seed crops.पीले चिपचिपे ट्रैप, नीम, विषाणु पौधे हटाएँ, बीज फसल हेतु अनुशंसित कीटनाशी।પીળા સ્ટીકી ટ્રેપ, લીમડો, વાઇરસ છોડ કાઢો, બીજ પાક માટે ભલામણ કીટનાશક.
Whitefly & jassidsसफेद मक्खी व फुदकाસફેદ માખી અને તડતડિયાં
Signsलक्षणચિહ્નો: Sap feeding and yellowing; honeydew; virus spread.रस-चूषण व पीलापन; स्राव; विषाणु प्रसार।રસ-ચૂસણ અને પીળાશ; સ્રાવ; વાઇરસ ફેલાવો.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Sticky traps, neem, recommended insecticide at threshold.चिपचिपे ट्रैप, नीम, सीमा पर अनुशंसित कीटनाशी।સ્ટીકી ટ્રેપ, લીમડો, મર્યાદાએ ભલામણ કીટનાશક.
Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર
Greening of tubersकंद का हरा होनाબટાટા લીલા થવા
Causeकारणકારણ: Tubers exposed to light turn green and bitter (unsafe to eat).प्रकाश में आए कंद हरे व कड़वे (खाने योग्य नहीं)।પ્રકાશમાં આવેલા બટાટા લીલા અને કડવા (ખાવા યોગ્ય નહિ).
Fixउपायઉપાય: Earth up well, keep tubers covered, store in the dark.अच्छी मिट्टी चढ़ाएँ, कंद ढके रखें, अँधेरे में भंडारण।સારી માટી ચઢાવો, બટાટા ઢાંકેલા રાખો, અંધારામાં સંગ્રહ.
Hollow heartखोखला हृदयપોલું હૃદય
Causeकारणકારણ: A star-shaped hollow inside large tubers from fast, uneven growth.तेज़, असमान वृद्धि से बड़े कंद के भीतर तारानुमा खोखलापन।ઝડપી, અસમાન વૃદ્ધિથી મોટા બટાટાની અંદર તારા આકારનું પોલાણ.
Fixउपायઉપાય: Even moisture and spacing; avoid sudden growth surges.समान नमी व दूरी; अचानक वृद्धि-उछाल से बचें।સમાન ભેજ અને અંતર; અચાનક વૃદ્ધિ-ઉછાળ ટાળો.
Black heartकाला हृदयકાળું હૃદય
Causeकारणકારણ: Grey-black tuber centre from low oxygen (waterlogging or hot, stuffy storage).कम ऑक्सीजन (जल-जमाव या गर्म, घुटन भंडार) से कंद का केंद्र धूसर-काला।ઓછા ઓક્સિજન (પાણી ભરાવો કે ગરમ, ગૂંગળાવતો સંગ્રહ)થી બટાટાનું કેન્દ્ર ભૂખરું-કાળું.
Fixउपायઉપાય: Improve drainage, ventilate storage, avoid waterlogging.जल-निकासी सुधारें, भंडार में हवा, जल-जमाव से बचें।નિતારણ સુધારો, સંગ્રહમાં હવા, પાણી ભરાવો ટાળો.
Growth cracks / knobsवृद्धि दरारें / गाँठेंવૃદ્ધિ તિરાડ / ગાંઠ
Causeकारणકારણ: Cracked or knobby tubers from irregular watering.अनियमित सिंचाई से फटे या गाँठदार कंद।અનિયમિત પિયતથી ફાટેલ કે ગાંઠવાળા બટાટા.
Fixउपायઉપાય: Keep moisture even; avoid dry-then-wet swings.नमी समान रखें; सूखा-फिर-गीला उतार-चढ़ाव से बचें।ભેજ સમાન રાખો; સૂકું-પછી-ભીનું ફેરફાર ટાળો.
Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ
Nitrogen (N)नाइट्रोजन (N)નાઇટ્રોજન (N)
Signsलक्षणચિહ્નો: Pale/yellow older leaves; weak growth and low yield.पुरानी पत्तियाँ हल्की/पीली; कमज़ोर वृद्धि, कम उपज।જૂના પાન આછા/પીળા; નબળી વૃદ્ધિ, ઓછી ઉપજ.
Fixउपायઉપાય: Split nitrogen; manure; don't overdo (delays tubers).नाइट्रोजन विभाजित; खाद; अधिक न करें (कंद देर से)।નાઇટ્રોજન વિભાજિત; ખાતર; વધુ ન કરો (બટાટા મોડા).
Phosphorus (P)फॉस्फोरस (P)ફોસ્ફરસ (P)
Signsलक्षणચિહ્નો: Dull, dark, purplish older leaves; poor roots and tuber set.सुस्त, गहरी, बैंगनी पुरानी पत्तियाँ; कमज़ोर जड़ें व कंद-बंध।ઝાંખા, ઘેરા, જાંબલી જૂના પાન; નબળા મૂળ અને કંદ-બંધ.
Fixउपायઉપાય: Phosphorus at planting; correct soil pH.रोपाई पर फॉस्फोरस; मिट्टी का pH ठीक करें।વાવેતરે ફોસ્ફરસ; જમીનનો pH સુધારો.
Potassium (K)पोटैशियम (K)પોટાશ (K)
Signsलक्षणચિહ્નો: Leaf-margin scorch; weak haulm; poor tuber size and storage.पत्ती-किनारा झुलसा; कमज़ोर बेल; खराब कंद आकार व भंडारण।પાન-કિનારી દાઝ; નબળી વેલ; ખરાબ બટાટા માપ અને સંગ્રહ.
Fixउपायઉપાય: Apply potash (potatoes are heavy potassium feeders); even moisture.पोटाश दें (आलू अधिक पोटाश लेता है); समान नमी।પોટાશ આપો (બટાટા વધુ પોટાશ લે); સમાન ભેજ.
Magnesium (Mg)मैग्नीशियम (Mg)મેગ્નેશિયમ (Mg)
Signsलक्षणચિહ્નો: Interveinal yellowing of older leaves working upward.पुरानी पत्तियों में शिरा-मध्य पीलापन, ऊपर बढ़ता।જૂના પાનમાં નસ-વચ્ચે પીળાશ, ઉપર વધે.
Fixउपायઉપાય: Magnesium sulphate spray or soil.मैग्नीशियम सल्फेट छिड़काव/मृदा।મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ છંટકાવ/જમીન.
IPM strategy — from base to tipIPM रणनीति — आधार से शिखरIPM વ્યૂહ — પાયાથી ટોચ
Build from the bottom up — chemicals are the last, smallest step. Physiological disorders and nutrient deficiencies are fixed by correcting the cause (water, nutrition, weather), not by spraying.नीचे से ऊपर बनाएँ — रसायन अंतिम, सबसे छोटा कदम। शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी कारण (पानी, पोषण, मौसम) सुधारने से ठीक होते हैं, छिड़काव से नहीं।નીચેથી ઉપર બનાવો — રસાયણ છેલ્લું, સૌથી નાનું પગલું. શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ કારણ (પાણી, પોષણ, હવામાન) સુધારવાથી મટે, છંટકાવથી નહિ.
Use crop-protection inputs safelyफसल-सुरक्षा उत्पाद सुरक्षित रूप से उपयोग करेंપાક-સંરક્ષણ ઇનપુટ સલામત રીતે વાપરો
Always read and follow the label. Use the correct dose. Wear gloves and a mask while mixing and spraying, and respect the pre-harvest interval. Put IPM first and treat chemicals as a last resort.हमेशा लेबल पढ़ें और मानें। सही मात्रा लें। मिलाते-छिड़कते समय दस्ताने-मास्क पहनें, और कटाई-पूर्व अंतराल का पालन करें। IPM को पहले रखें, रसायन अंतिम उपाय।હંમેશા લેબલ વાંચો અને પાળો. સાચો ડોઝ વાપરો. ભેળવતી-છાંટતી વખતે મોજાં-માસ્ક પહેરો, અને કાપણી-પૂર્વ અંતરાલ પાળો. IPM પ્રથમ, રસાયણ છેલ્લો ઉપાય.
Potatoआलूબટાટા — Diseases, Pests & Disorders— रोग, कीट व विकार— રોગ, જીવાત અને વિકાર
Its common diseases, pests, physiological disorders and nutrient deficiencies — with simple, IPM-first fixes.इसके सामान्य रोग, कीट, शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी — सरल, IPM-आधारित उपाय सहित।તેના સામાન્ય રોગ, જીવાત, શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ — સરળ, IPM-આધારિત ઉપાય સાથે.
Diseasesरोगરોગ
Late blightपछेती झुलसाપાછોતરો ઝાળ
Signsलक्षणચિહ્નો: Water-soaked dark patches on leaves with white mould beneath; rapid collapse in cool, wet weather; tubers rot.पत्तियों पर जल-युक्त गहरे धब्बे, नीचे सफेद फफूँद; ठंडे-नम मौसम में तेज़ी से बर्बादी; कंद सड़ते।પાન પર પાણીપોચા ઘેરા ડાઘ, નીચે સફેદ ફૂગ; ઠંડા-ભેજવાળા હવામાનમાં ઝડપથી નુકસાન; બટાટા સડે.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Healthy seed, earthing-up, no overhead water, protectant then systemic fungicide on forecast — don't delay.स्वस्थ बीज, मिट्टी चढ़ाना, ऊपर से सिंचाई नहीं, पूर्वानुमान पर रक्षात्मक फिर प्रणालीगत फफूँदनाशी — देर न करें।તંદુરસ્ત બીજ, માટી ચઢાવવી, ઉપરથી પિયત નહિ, આગાહીએ રક્ષણાત્મક પછી આંતરપ્રવાહી ફૂગનાશક — વિલંબ ન કરો.
Early blightअगेती झुलसाવહેલો ઝાળ
Signsलक्षणચિહ્નો: Brown target-ring spots on older leaves; gradual drying.पुरानी पत्तियों पर भूरे छल्लेदार धब्बे; धीरे-धीरे सूखना।જૂના પાન પર ભૂરા કૂંડાળાવાળા ડાઘ; ધીમે ધીમે સુકાવું.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Balanced nutrition, remove debris, recommended fungicide schedule.संतुलित पोषण, अवशेष हटाएँ, अनुशंसित फफूँदनाशी कार्यक्रम।સંતુલિત પોષણ, કચરો કાઢો, ભલામણ ફૂગનાશક કાર્યક્રમ.
Bacterial wilt / brown rotजीवाणु म्लानि / भूरी सड़नજીવાણુ સુકારો / ભૂરો સડો
Signsलक्षणચિહ્નો: Wilting with no yellowing; cut stem oozes; tubers ooze at the eyes.बिना पीलेपन मुरझाना; कटा तना स्राव; कंद की आँखों से स्राव।પીળાશ વગર ચીમળાવું; કાપેલ થડ સ્રાવ; બટાટાની આંખે સ્રાવ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Certified seed, long rotation, good drainage, remove wilted plants.प्रमाणित बीज, लंबा फसल-चक्र, अच्छी जल-निकासी, मुरझाए पौधे हटाएँ।પ્રમાણિત બીજ, લાંબી ફેરબદલી, સારું નિતારણ, ચીમળાયેલ છોડ કાઢો.
Common scabसामान्य खुरंड (स्कैब)સામાન્ય સ્કેબ
Signsलक्षणચિહ્નો: Rough, corky, raised scabs on the tuber skin (skin-deep only).कंद की त्वचा पर खुरदरे, कॉर्की, उभरे स्कैब (केवल त्वचा तक)।બટાટાની છાલ પર ખરબચડા, કોર્કી, ઊપસેલા સ્કેબ (માત્ર છાલ સુધી).
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Keep soil moist at tuber set, avoid over-liming and fresh manure, rotation, scab-tolerant types.कंद बनने पर मिट्टी नम रखें, अधिक चूना व कच्ची खाद से बचें, फसल-चक्र, स्कैब-सहनशील किस्में।બટાટા બેસતા જમીન ભેજવાળી રાખો, વધુ ચૂનો અને કાચું ખાતર ટાળો, ફેરબદલી, સ્કેબ-સહનશીલ જાત.
Pestsकीटજીવાત
Potato tuber mothआलू कंद पतंगाબટાટા કંદ ફૂદું
Signsलक्षणચિહ્નો: Leaf mines and bored shoots; tunnels in tubers in field and store.पत्ती में सुरंग व छेदित प्ररोह; खेत व भंडार में कंद में सुरंग।પાનમાં ભોગ અને કોરાયેલ અંકુર; ખેતર અને સંગ્રહમાં બટાટામાં ભોગ.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Deep earthing-up so tubers aren't exposed, cover the store, pheromone traps, recommended insecticide.गहरी मिट्टी चढ़ाएँ ताकि कंद खुले न रहें, भंडार ढकें, फेरोमोन ट्रैप, अनुशंसित कीटनाशी।ઊંડી માટી ચઢાવો જેથી બટાટા ખુલ્લા ન રહે, સંગ્રહ ઢાંકો, ફેરોમોન ટ્રેપ, ભલામણ કીટનાશક.
Aphidsमाहू (एफिड)મોલો (એફિડ)
Signsलक्षणચિહ્નો: Colonies on leaves; honeydew; the main spreaders of potato viruses.पत्तियों पर बस्तियाँ; स्राव; आलू विषाणु के मुख्य वाहक।પાન પર વસાહતો; સ્રાવ; બટાટા વાઇરસના મુખ્ય ફેલાવનાર.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Yellow sticky traps, neem, rogue virus plants, recommended insecticide for seed crops.पीले चिपचिपे ट्रैप, नीम, विषाणु पौधे हटाएँ, बीज फसल हेतु अनुशंसित कीटनाशी।પીળા સ્ટીકી ટ્રેપ, લીમડો, વાઇરસ છોડ કાઢો, બીજ પાક માટે ભલામણ કીટનાશક.
Whitefly & jassidsसफेद मक्खी व फुदकाસફેદ માખી અને તડતડિયાં
Signsलक्षणચિહ્નો: Sap feeding and yellowing; honeydew; virus spread.रस-चूषण व पीलापन; स्राव; विषाणु प्रसार।રસ-ચૂસણ અને પીળાશ; સ્રાવ; વાઇરસ ફેલાવો.
Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Sticky traps, neem, recommended insecticide at threshold.चिपचिपे ट्रैप, नीम, सीमा पर अनुशंसित कीटनाशी।સ્ટીકી ટ્રેપ, લીમડો, મર્યાદાએ ભલામણ કીટનાશક.
Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર
Greening of tubersकंद का हरा होनाબટાટા લીલા થવા
Causeकारणકારણ: Tubers exposed to light turn green and bitter (unsafe to eat).प्रकाश में आए कंद हरे व कड़वे (खाने योग्य नहीं)।પ્રકાશમાં આવેલા બટાટા લીલા અને કડવા (ખાવા યોગ્ય નહિ).
Fixउपायઉપાય: Earth up well, keep tubers covered, store in the dark.अच्छी मिट्टी चढ़ाएँ, कंद ढके रखें, अँधेरे में भंडारण।સારી માટી ચઢાવો, બટાટા ઢાંકેલા રાખો, અંધારામાં સંગ્રહ.
Hollow heartखोखला हृदयપોલું હૃદય
Causeकारणકારણ: A star-shaped hollow inside large tubers from fast, uneven growth.तेज़, असमान वृद्धि से बड़े कंद के भीतर तारानुमा खोखलापन।ઝડપી, અસમાન વૃદ્ધિથી મોટા બટાટાની અંદર તારા આકારનું પોલાણ.
Fixउपायઉપાય: Even moisture and spacing; avoid sudden growth surges.समान नमी व दूरी; अचानक वृद्धि-उछाल से बचें।સમાન ભેજ અને અંતર; અચાનક વૃદ્ધિ-ઉછાળ ટાળો.
Black heartकाला हृदयકાળું હૃદય
Causeकारणકારણ: Grey-black tuber centre from low oxygen (waterlogging or hot, stuffy storage).कम ऑक्सीजन (जल-जमाव या गर्म, घुटन भंडार) से कंद का केंद्र धूसर-काला।ઓછા ઓક્સિજન (પાણી ભરાવો કે ગરમ, ગૂંગળાવતો સંગ્રહ)થી બટાટાનું કેન્દ્ર ભૂખરું-કાળું.
Fixउपायઉપાય: Improve drainage, ventilate storage, avoid waterlogging.जल-निकासी सुधारें, भंडार में हवा, जल-जमाव से बचें।નિતારણ સુધારો, સંગ્રહમાં હવા, પાણી ભરાવો ટાળો.
Growth cracks / knobsवृद्धि दरारें / गाँठेंવૃદ્ધિ તિરાડ / ગાંઠ
Causeकारणકારણ: Cracked or knobby tubers from irregular watering.अनियमित सिंचाई से फटे या गाँठदार कंद।અનિયમિત પિયતથી ફાટેલ કે ગાંઠવાળા બટાટા.
Fixउपायઉપાય: Keep moisture even; avoid dry-then-wet swings.नमी समान रखें; सूखा-फिर-गीला उतार-चढ़ाव से बचें।ભેજ સમાન રાખો; સૂકું-પછી-ભીનું ફેરફાર ટાળો.
Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ
Nitrogen (N)नाइट्रोजन (N)નાઇટ્રોજન (N)
Signsलक्षणચિહ્નો: Pale/yellow older leaves; weak growth and low yield.पुरानी पत्तियाँ हल्की/पीली; कमज़ोर वृद्धि, कम उपज।જૂના પાન આછા/પીળા; નબળી વૃદ્ધિ, ઓછી ઉપજ.
Fixउपायઉપાય: Split nitrogen; manure; don't overdo (delays tubers).नाइट्रोजन विभाजित; खाद; अधिक न करें (कंद देर से)।નાઇટ્રોજન વિભાજિત; ખાતર; વધુ ન કરો (બટાટા મોડા).
Phosphorus (P)फॉस्फोरस (P)ફોસ્ફરસ (P)
Signsलक्षणચિહ્નો: Dull, dark, purplish older leaves; poor roots and tuber set.सुस्त, गहरी, बैंगनी पुरानी पत्तियाँ; कमज़ोर जड़ें व कंद-बंध।ઝાંખા, ઘેરા, જાંબલી જૂના પાન; નબળા મૂળ અને કંદ-બંધ.
Fixउपायઉપાય: Phosphorus at planting; correct soil pH.रोपाई पर फॉस्फोरस; मिट्टी का pH ठीक करें।વાવેતરે ફોસ્ફરસ; જમીનનો pH સુધારો.
Potassium (K)पोटैशियम (K)પોટાશ (K)
Signsलक्षणચિહ્નો: Leaf-margin scorch; weak haulm; poor tuber size and storage.पत्ती-किनारा झुलसा; कमज़ोर बेल; खराब कंद आकार व भंडारण।પાન-કિનારી દાઝ; નબળી વેલ; ખરાબ બટાટા માપ અને સંગ્રહ.
Fixउपायઉપાય: Apply potash (potatoes are heavy potassium feeders); even moisture.पोटाश दें (आलू अधिक पोटाश लेता है); समान नमी।પોટાશ આપો (બટાટા વધુ પોટાશ લે); સમાન ભેજ.
Magnesium (Mg)मैग्नीशियम (Mg)મેગ્નેશિયમ (Mg)
Signsलक्षणચિહ્નો: Interveinal yellowing of older leaves working upward.पुरानी पत्तियों में शिरा-मध्य पीलापन, ऊपर बढ़ता।જૂના પાનમાં નસ-વચ્ચે પીળાશ, ઉપર વધે.
Fixउपायઉપાય: Magnesium sulphate spray or soil.मैग्नीशियम सल्फेट छिड़काव/मृदा।મેગ્નેશિયમ સલ્ફેટ છંટકાવ/જમીન.
IPM strategy — from base to tipIPM रणनीति — आधार से शिखरIPM વ્યૂહ — પાયાથી ટોચ
Build from the bottom up — chemicals are the last, smallest step. Physiological disorders and nutrient deficiencies are fixed by correcting the cause (water, nutrition, weather), not by spraying.नीचे से ऊपर बनाएँ — रसायन अंतिम, सबसे छोटा कदम। शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी कारण (पानी, पोषण, मौसम) सुधारने से ठीक होते हैं, छिड़काव से नहीं।નીચેથી ઉપર બનાવો — રસાયણ છેલ્લું, સૌથી નાનું પગલું. શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ કારણ (પાણી, પોષણ, હવામાન) સુધારવાથી મટે, છંટકાવથી નહિ.
Use crop-protection inputs safelyफसल-सुरक्षा उत्पाद सुरक्षित रूप से उपयोग करेंપાક-સંરક્ષણ ઇનપુટ સલામત રીતે વાપરો
Always read and follow the label. Use the correct dose. Wear gloves and a mask while mixing and spraying, and respect the pre-harvest interval. Put IPM first and treat chemicals as a last resort.हमेशा लेबल पढ़ें और मानें। सही मात्रा लें। मिलाते-छिड़कते समय दस्ताने-मास्क पहनें, और कटाई-पूर्व अंतराल का पालन करें। IPM को पहले रखें, रसायन अंतिम उपाय।હંમેશા લેબલ વાંચો અને પાળો. સાચો ડોઝ વાપરો. ભેળવતી-છાંટતી વખતે મોજાં-માસ્ક પહેરો, અને કાપણી-પૂર્વ અંતરાલ પાળો. IPM પ્રથમ, રસાયણ છેલ્લો ઉપાય.