Skip to Content
Cauliflower — Plant Protection: Diseases, Pests, Disorders & Deficiencies | KisanGuide
Languageभाषाભાષા
Plant Protectionफसल सुरक्षाપાક સંરક્ષણ · Brassicaceae

Cauliflowerफूलगोभीફૂલકોબી — Diseases, Pests & Disorders— रोग, कीट व विकार— રોગ, જીવાત અને વિકાર

Its common diseases, pests, physiological disorders and nutrient deficiencies — with simple, IPM-first fixes.इसके सामान्य रोग, कीट, शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी — सरल, IPM-आधारित उपाय सहित।તેના સામાન્ય રોગ, જીવાત, શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ — સરળ, IPM-આધારિત ઉપાય સાથે.

Familyकुलકુળ
Brassicaceae
Diseasesरोगરોગ
4
Pestsकीटજીવાત
3
Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર
3
Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ
4
Showदिखाएँબતાવો

Diseasesरोगરોગ

Black rotकाला सड़नકાળો સડો

Bacterialजीवाणु जनितજીવાણુજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: V-shaped yellow lesions from leaf margins with blackened veins; the curd may rot.पत्ती-किनारों से V-आकार पीले घाव, काली शिराएँ; दही सड़ सकती।પાન-કિનારીથી V-આકારના પીળા ડાઘ, કાળી નસો; ફૂલ સડી શકે.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Clean seed, rotation, avoid overhead water and wet-work, copper spray.स्वच्छ बीज, फसल-चक्र, ऊपर से सिंचाई व गीले में काम नहीं, ताम्र छिड़काव।ચોખ્ખું બીજ, ફેરબદલી, ઉપરથી પિયત અને ભીનામાં કામ નહિ, તાંબા છંટકાવ.

Alternaria leaf spot & curd blightअल्टरनेरिया पर्ण धब्बा व दही अंगमारीઅલ્ટરનેરિયા પાન ડાઘ અને ફૂલ ઝાળ

Fungalफफूँद जनितફૂગજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: Dark ringed spots on leaves; brown spotting on the curd.पत्तियों पर छल्लेदार गहरे धब्बे; दही पर भूरे धब्बे।પાન પર કૂંડાળાવાળા ઘેરા ડાઘ; ફૂલ પર ભૂરા ડાઘ.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Clean seed, spacing, remove debris, recommended fungicide.स्वच्छ बीज, दूरी, अवशेष हटाएँ, अनुशंसित फफूँदनाशी।ચોખ્ખું બીજ, અંતર, કચરો કાઢો, ભલામણ ફૂગનાશક.

Downy mildewमृदुरोमिल आसिताતળછારો

Fungalफफूँद जनितફૂગજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: Yellow patches with greyish mould beneath in cool, humid weather.ठंडे-नम मौसम में पीले धब्बे, नीचे भूरी फफूँद।ઠંડા-ભેજવાળા હવામાનમાં પીળા ડાઘ, નીચે ભૂખરી ફૂગ.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Airflow, drainage, avoid leaf wetness, recommended fungicide.हवा, जल-निकासी, पत्तियाँ गीली न रहें, अनुशंसित फफूँदनाशी।હવા, નિતારણ, પાન ભીના ન રહે, ભલામણ ફૂગનાશક.

Damping-offआर्द्र गलनભીનો સડો

Fungalफफूँद जनितફૂગજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: Nursery seedlings rot and collapse.नर्सरी पौध सड़कर गिरती।ધરુવાડિયાના રોપા સડી ઢળે.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Treated seed, raised beds, Trichoderma, avoid over-watering.उपचारित बीज, ऊँची क्यारियाँ, ट्राइकोडर्मा, अधिक पानी नहीं।માવજત બીજ, ઊંચા ક્યારા, ટ્રાઇકોડર્મા, વધુ પાણી નહિ.

Pestsकीटજીવાત

Diamondback mothडायमंडबैक मॉथડાયમંડબેક મોથ

Pestकीटજીવાત

Signsलक्षणચિહ્નો: Green larvae 'window' and hole the leaves; the main pest.हरी इल्लियाँ पत्तियों में खिड़कियाँ व छेद बनातीं; मुख्य कीट।લીલી ઈયળ પાનમાં બારીઓ અને કાણાં પાડે; મુખ્ય જીવાત.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Pheromone traps, Bt, neem, rotate insecticides, conserve natural enemies.फेरोमोन ट्रैप, Bt, नीम, कीटनाशी बदलें, प्राकृतिक शत्रु बचाएँ।ફેરોમોન ટ્રેપ, Bt, લીમડો, કીટનાશક બદલો, કુદરતી શત્રુ બચાવો.

Aphidsमाहू (एफिड)મોલો (એફિડ)

Pestकीटજીવાત

Signsलक्षणચિહ્નો: Colonies on leaves and curd; honeydew and sooty mould.पत्तियों व दही पर बस्तियाँ; स्राव व काली फफूँद।પાન અને ફૂલ પર વસાહતો; સ્રાવ અને કાળી ફૂગ.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Sticky traps, neem, natural enemies, insecticide if heavy.चिपचिपे ट्रैप, नीम, प्राकृतिक शत्रु, अधिक हो तो कीटनाशी।સ્ટીકી ટ્રેપ, લીમડો, કુદરતી શત્રુ, વધુ હોય તો કીટનાશક.

Leaf webber / head borerपर्ण जालक / सिर छेदकપાન વીંટનાર / ગોટા કોરનાર

Pestकीटજીવાત

Signsलक्षणચિહ્નો: Caterpillars web the leaves and bore into the curd.इल्लियाँ पत्तियाँ जालतीं व दही में घुसतीं।ઈયળ પાન વીંટે અને ફૂલમાં ઘૂસે.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Hand-pick, Bt, recommended insecticide on young larvae.हाथ से चुनें, Bt, छोटी इल्ली पर अनुशंसित कीटनाशी।હાથથી વીણો, Bt, નાની ઈયળ વખતે ભલામણ કીટનાશક.

Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર

Buttoningबटनिंग (छोटी दही)બટનિંગ (નાનું ફૂલ)

Disorderविकारવિકાર

Causeकारणકારણ: Tiny premature curds on small plants (stress, low nitrogen, wrong variety-season).तनाव, कम नाइट्रोजन या गलत किस्म-ऋतु से छोटे पौधों पर छोटी दही।તાણ, ઓછું નાઇટ્રોજન કે ખોટી જાત-ઋતુથી નાના છોડ પર નાનું ફૂલ.

Fixउपायઉપાય: Right variety for the season, good early growth, adequate nitrogen, avoid checks.ऋतु हेतु सही किस्म, अच्छी प्रारंभिक वृद्धि, पर्याप्त नाइट्रोजन, रुकावट नहीं।ઋતુ માટે યોગ્ય જાત, સારી શરૂઆતી વૃદ્ધિ, પૂરતું નાઇટ્રોજન, અટકાવ નહિ.

Riceynessराइसीनेस (दानेदार दही)રાઇસીનેસ (દાણાદાર ફૂલ)

Disorderविकारવિકાર

Causeकारणકારણ: Curd surface becomes grainy (buds elongate) from heat, over-maturity or high nitrogen.गर्मी, अति-परिपक्वता या अधिक नाइट्रोजन से दही सतह दानेदार।ગરમી, વધુ-પાકવું કે વધુ નાઇટ્રોજનથી ફૂલ સપાટી દાણાદાર.

Fixउपायઉપાય: Right variety-season, harvest on time, avoid heat and excess nitrogen.सही किस्म-ऋतु, समय पर कटाई, गर्मी व अधिक नाइट्रोजन से बचें।યોગ્ય જાત-ઋતુ, સમયસર કાપણી, ગરમી અને વધુ નાઇટ્રોજન ટાળો.

Blindness (no curd)ब्लाइंडनेस (बिना दही)બ્લાઇન્ડનેસ (ફૂલ વગર)

Disorderविकारવિકાર

Causeकारणકારણ: Plant has leaves but no central bud/curd forms (growing-point damage, cold or pests).पौधे में पत्तियाँ पर केंद्रीय कली/दही नहीं (शीर्ष क्षति, ठंड या कीट)।છોડમાં પાન છે પણ કેન્દ્રીય કળી/ફૂલ નથી (ટોચ ઈજા, ઠંડી કે જીવાત).

Fixउपायઉપાય: Use healthy transplants, protect the growing point, avoid cold and damage.स्वस्थ पौध, शीर्ष की रक्षा, ठंड व क्षति से बचें।તંદુરસ્ત રોપા, ટોચનું રક્ષણ, ઠંડી અને ઈજા ટાળો.

Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ

Nitrogen (N)नाइट्रोजन (N)નાઇટ્રોજન (N)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Pale older leaves; small curd.पुरानी पत्तियाँ हल्की; छोटी दही।જૂના પાન આછા; નાનું ફૂલ.

Fixउपायઉપાય: Split nitrogen; add manure.नाइट्रोजन विभाजित; खाद डालें।નાઇટ્રોજન વિભાજિત; ખાતર આપો.

Potassium (K)पोटैशियम (K)પોટાશ (K)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Margin scorch; weak plants.किनारे झुलसे; कमज़ोर पौधे।કિનારી દાઝે; નબળા છોડ.

Fixउपायઉપાય: Apply potash; keep moisture even.पोटाश दें; नमी समान रखें।પોટાશ આપો; ભેજ સમાન રાખો.

Boron (B)बोरॉन (B)બોરોન (B)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Brown/pink patches on the curd, hollow stem, bitter taste.दही पर भूरे/गुलाबी धब्बे, खोखला तना, कड़वापन।ફૂલ પર ભૂરા/ગુલાબી ડાઘ, પોલી દાંડી, કડવાશ.

Fixउपायઉપાય: Careful borax dose (excess boron is toxic); even moisture.सावधान बोरैक्स मात्रा (अधिक बोरॉन विषैला); समान नमी।સાવધ બોરેક્સ માત્રા (વધુ બોરોન ઝેરી); સમાન ભેજ.

Molybdenum (Mo)मॉलिब्डेनम (Mo)મોલિબ્ડેનમ (Mo)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Leaf blades reduced to thin straps (whiptail); poor curd on acid soils.पत्ती-फलक पतली पट्टियों में (व्हिपटेल); अम्लीय मिट्टी में खराब दही।પાન-પટ્ટી પાતળી પટ્ટીઓમાં (વ્હિપટેલ); ખાટી જમીનમાં ખરાબ ફૂલ.

Fixउपायઉપાય: Sodium molybdate; lime acid soils.सोडियम मॉलिब्डेट; अम्लीय मिट्टी में चूना।સોડિયમ મોલિબ્ડેટ; ખાટી જમીનમાં ચૂનો.

IPM strategy — from base to tipIPM रणनीति — आधार से शिखरIPM વ્યૂહ — પાયાથી ટોચ

Prevention & resistant varietiesरोकथाम व प्रतिरोधी किस्मेंઅટકાવ અને પ્રતિકારક જાતClean seed, resistant types, rotation, drainageस्वच्छ बीज, प्रतिरोधी किस्में, फसल-चक्र, जल-निकासीચોખ્ખું બીજ, પ્રતિકારક જાત, ફેરબદલી, નિતારણ
Cultural & field hygieneकृषि-क्रियाएँ व खेत स्वच्छताખેતી-ક્રિયા અને ખેતર સ્વચ્છતાSpacing, mulch, remove debris & affected plantsदूरी, मल्च, अवशेष व प्रभावित पौधे हटाएँઅંતર, મલ્ચ, કચરો અને અસરગ્રસ્ત છોડ દૂર કરો
Monitoring & scoutingनिगरानी व सर्वेक्षणદેખરેખ અને સર્વેક્ષણCheck weekly; act at the first signसाप्ताहिक जाँच; पहले लक्षण पर कार्रवाईસાપ્તાહિક તપાસ; પ્રથમ ચિહ્ને પગલાં
Biological & organicजैविक व कार्बनिकજૈવિક અને સેન્દ્રિયTrichoderma, Pseudomonas, neem, natural enemiesट्राइकोडर्मा, स्यूडोमोनास, नीम, प्राकृतिक शत्रुટ્રાઇકોડર્મા, સ્યુડોમોનાસ, લીમડો, કુદરતી શત્રુ
Chemical — last resortरासायनिक — अंतिम उपायરાસાયણિક — છેલ્લો ઉપાયRecommended product at threshold; rotate; follow labelअनुशंसित उत्पाद सीमा पर; अदला-बदली; लेबल मानेंભલામણ ઉત્પાદન મર્યાદાએ; ફેરબદલી; લેબલ પાળો

Build from the bottom up — chemicals are the last, smallest step. Physiological disorders and nutrient deficiencies are fixed by correcting the cause (water, nutrition, weather), not by spraying.नीचे से ऊपर बनाएँ — रसायन अंतिम, सबसे छोटा कदम। शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी कारण (पानी, पोषण, मौसम) सुधारने से ठीक होते हैं, छिड़काव से नहीं।નીચેથી ઉપર બનાવો — રસાયણ છેલ્લું, સૌથી નાનું પગલું. શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ કારણ (પાણી, પોષણ, હવામાન) સુધારવાથી મટે, છંટકાવથી નહિ.

Use crop-protection inputs safelyफसल-सुरक्षा उत्पाद सुरक्षित रूप से उपयोग करेंપાક-સંરક્ષણ ઇનપુટ સલામત રીતે વાપરો

Always read and follow the label. Use the correct dose. Wear gloves and a mask while mixing and spraying, and respect the pre-harvest interval. Put IPM first and treat chemicals as a last resort.हमेशा लेबल पढ़ें और मानें। सही मात्रा लें। मिलाते-छिड़कते समय दस्ताने-मास्क पहनें, और कटाई-पूर्व अंतराल का पालन करें। IPM को पहले रखें, रसायन अंतिम उपाय।હંમેશા લેબલ વાંચો અને પાળો. સાચો ડોઝ વાપરો. ભેળવતી-છાંટતી વખતે મોજાં-માસ્ક પહેરો, અને કાપણી-પૂર્વ અંતરાલ પાળો. IPM પ્રથમ, રસાયણ છેલ્લો ઉપાય.

KisanGuide

Practical, farmer-first crop guidance — cultivation, diseases, pests, disorders and deficiencies, in your language.व्यावहारिक, किसान-केंद्रित मार्गदर्शन — खेती, रोग, कीट, विकार व पोषक कमी, आपकी भाषा में।વ્યવહારુ, ખેડૂત-કેન્દ્રિત માર્ગદર્શન — ખેતી, રોગ, જીવાત, વિકાર અને પોષક ઉણપ, તમારી ભાષામાં.

Guidance is general — always follow local recommendations and read product labels before use.मार्गदर्शन सामान्य है — हमेशा स्थानीय अनुशंसा मानें और उपयोग से पूर्व लेबल पढ़ें।માર્ગદર્શન સામાન્ય છે — હંમેશા સ્થાનિક ભલામણ પાળો અને વપરાશ પૂર્વે લેબલ વાંચો.