Skip to Content
Carrot — Plant Protection: Diseases, Pests, Disorders & Deficiencies | KisanGuide
Languageभाषाભાષા
Plant Protectionफसल सुरक्षाપાક સંરક્ષણ · Apiaceae

Carrotगाजरગાજર — Diseases, Pests & Disorders— रोग, कीट व विकार— રોગ, જીવાત અને વિકાર

Its common diseases, pests, physiological disorders and nutrient deficiencies — with simple, IPM-first fixes.इसके सामान्य रोग, कीट, शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी — सरल, IPM-आधारित उपाय सहित।તેના સામાન્ય રોગ, જીવાત, શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ — સરળ, IPM-આધારિત ઉપાય સાથે.

Familyकुलકુળ
Apiaceae
Diseasesरोगરોગ
3
Pestsकीटજીવાત
3
Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર
3
Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ
3
Showदिखाएँબતાવો

Diseasesरोगરોગ

Alternaria leaf blightअल्टरनेरिया पर्ण अंगमारीઅલ્ટરનેરિયા પાન ઝાળ

Fungalफफूँद जनितફૂગજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: Dark brown-black spots on leaf margins; foliage yellows and dies back from the edges.पत्ती-किनारों पर गहरे भूरे-काले धब्बे; पत्तियाँ किनारों से पीली होकर मरतीं।પાન-કિનારી પર ઘેરા ભૂરા-કાળા ડાઘ; પાન કિનારીથી પીળા થઈ મરે.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Clean seed, rotation, spacing, recommended fungicide.स्वच्छ बीज, फसल-चक्र, दूरी, अनुशंसित फफूँदनाशी।ચોખ્ખું બીજ, ફેરબદલી, અંતર, ભલામણ ફૂગનાશક.

Cercospora leaf spotसर्कोस्पोरा पर्ण धब्बाસર્કોસ્પોરા પાન ડાઘ

Fungalफफूँद जनितફૂગજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: Small tan spots with dark borders on leaves and stalks.पत्तियों व डंठलों पर गहरे किनारे वाले छोटे भूरे धब्बे।પાન અને દાંડી પર ઘેરી કિનારીવાળા નાના ભૂરા ડાઘ.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Clean seed, rotation, remove debris, recommended fungicide.स्वच्छ बीज, फसल-चक्र, अवशेष हटाएँ, अनुशंसित फफूँदनाशी।ચોખ્ખું બીજ, ફેરબદલી, કચરો કાઢો, ભલામણ ફૂગનાશક.

Powdery mildewचूर्णिल आसिताભૂકી છારો

Fungalफफूँद जनितફૂગજન્ય

Signsलक्षणચિહ્નો: White powder on leaves; early yellowing.पत्तियों पर सफेद चूर्ण; जल्दी पीलापन।પાન પર સફેદ ભૂકી; વહેલી પીળાશ.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Spacing, sunlight, sulphur or recommended fungicide.दूरी, धूप, सल्फर या अनुशंसित फफूँदनाशी।અંતર, તડકો, સલ્ફર કે ભલામણ ફૂગનાશક.

Pestsकीटજીવાત

Aphidsमाहू (एफिड)મોલો (એફિડ)

Pestकीटજીવાત

Signsलक्षणચિહ્નો: Colonies on tender shoots and leaf undersides; honeydew, sooty mould; spread viruses.कोमल प्ररोहों व पत्ती की निचली सतह पर बस्तियाँ; स्राव, काली फफूँद; विषाणु फैलाते।કૂમળા અંકુર અને પાનની નીચલી સપાટીએ વસાહતો; સ્રાવ, કાળી ફૂગ; વાઇરસ ફેલાવે.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Yellow sticky traps, neem, natural enemies, insecticide if heavy.पीले चिपचिपे ट्रैप, नीम, प्राकृतिक शत्रु, अधिक हो तो कीटनाशी।પીળા સ્ટીકી ટ્રેપ, લીમડો, કુદરતી શત્રુ, વધુ હોય તો કીટનાશક.

Root-knot nematodeमूल-गाँठ सूत्रकृमिમૂળ-ગાંઠ કૃમિ

Pestकीटજીવાત

Signsलक्षणચિહ્નો: Knots/galls on the roots; forked, stubby, hairy roots; patchy stunted, yellow plants.जड़ों पर गाँठें; कँटीली, ठिगनी, बालदार जड़ें; टुकड़ों में बौने, पीले पौधे।મૂળ પર ગાંઠો; ફાંટાવાળા, ઠીંગણા, વાળવાળા મૂળ; ટુકડે ઠીંગણા, પીળા છોડ.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Rotate with cereals or marigold, add organic matter, solarize soil, use clean fields.अनाज/गेंदा के साथ फसल-चक्र, जैविक पदार्थ, मृदा सौरीकरण, स्वच्छ खेत।અનાજ/ગલગોટા સાથે ફેરબદલી, સેન્દ્રિય પદાર્થ, જમીન સૂર્યકરણ, ચોખ્ખા ખેતર.

Cutwormकटुआ इल्लीકટવોર્મ (કાપ ઈયળ)

Pestकीटજીવાત

Signsलक्षणચિહ્નો: Grey caterpillars cut young seedlings at the soil line at night.धूसर इल्लियाँ रात में छोटे पौधों को भूमि-रेखा पर काटतीं।ભૂખરી ઈયળ રાત્રે નાના રોપાને જમીન-રેખાએ કાપે.

Manageप्रबंधनવ્યવસ્થાપન: Clear weeds, hand-pick at night, bait, recommended insecticide if severe.खरपतवार हटाएँ, रात में हाथ से चुनें, चारा, गंभीर हो तो अनुशंसित कीटनाशी।નીંદણ કાઢો, રાત્રે હાથથી વીણો, બેઇટ, ગંભીર હોય તો ભલામણ કીટનાશક.

Physiological disordersशारीरिक विकारશારીરિક વિકાર

Forking & splitting of rootsजड़ों का कँटीला व फटनाમૂળ ફાંટાવું અને ફાટવું

Disorderविकारવિકાર

Causeकारणકારણ: Roots fork or split in stony, compacted soil, after fresh manure, or with uneven water.पथरीली, सख्त मिट्टी, कच्ची खाद या असमान पानी से जड़ें कँटीली/फटतीं।પથરાળ, સખત જમીન, કાચા ખાતર કે અસમાન પાણીથી મૂળ ફાંટાય/ફાટે.

Fixउपायઉપાય: Deep, loose, stone-free soil; avoid fresh manure; keep moisture even.गहरी, भुरभुरी, पत्थर-रहित मिट्टी; कच्ची खाद नहीं; नमी समान रखें।ઊંડી, પોચી, પથ્થર-રહિત જમીન; કાચું ખાતર નહિ; ભેજ સમાન રાખો.

Green shoulderहरा कंधा (शीर्ष)લીલો ખભો (ટોચ)

Disorderविकारવિકાર

Causeकारणકારણ: The root top exposed to light turns green and bitter.प्रकाश में आया जड़-शीर्ष हरा व कड़वा हो जाता।પ્રકાશમાં આવેલ મૂળ-ટોચ લીલી અને કડવી થાય.

Fixउपायઉપાય: Earth up to keep the shoulders covered.मिट्टी चढ़ाकर शीर्ष ढका रखें।માટી ચઢાવી ટોચ ઢાંકેલી રાખો.

Root crackingजड़ का फटनाમૂળ ફાટવું

Disorderविकारવિકાર

Causeकारणકારણ: Roots crack when watering is heavy after a dry spell.सूखे बाद भारी सिंचाई से जड़ें फटतीं।સૂકા પછી ભારે પિયતથી મૂળ ફાટે.

Fixउपायઉપાય: Keep moisture even; harvest on time.नमी समान रखें; समय पर कटाई।ભેજ સમાન રાખો; સમયસર કાપણી.

Nutrient deficienciesपोषक तत्व की कमीપોષક તત્વોની ઉણપ

Nitrogen (N)नाइट्रोजन (N)નાઇટ્રોજન (N)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Pale foliage and small roots; note that too much nitrogen causes forking and hairy roots.हल्की पत्तियाँ व छोटी जड़ें; ध्यान दें अधिक नाइट्रोजन से जड़ें कँटीली व बालदार।આછા પાન અને નાના મૂળ; નોંધ: વધુ નાઇટ્રોજનથી મૂળ ફાંટાય અને વાળવાળા થાય.

Fixउपायઉપાય: Give moderate, split nitrogen; avoid excess and fresh manure.मध्यम, विभाजित नाइट्रोजन; अधिक व कच्ची खाद से बचें।મધ્યમ, વિભાજિત નાઇટ્રોજન; વધુ અને કાચું ખાતર ટાળો.

Potassium (K)पोटैशियम (K)પોટાશ (K)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Older-leaf margin scorch; poor root size and quality.पुरानी पत्तियों के किनारे झुलसे; जड़ का आकार व गुणवत्ता खराब।જૂના પાનની કિનારી દાઝે; મૂળનું માપ અને ગુણવત્તા ખરાબ.

Fixउपायઉપાય: Apply potash; keep moisture even.पोटाश दें; नमी समान रखें।પોટાશ આપો; ભેજ સમાન રાખો.

Boron (B)बोरॉन (B)બોરોન (B)

Deficiencyकमीઉણપ

Signsलक्षणચિહ્નો: Cracked roots with brown internal spots or cavities; brittle petioles.जड़ें फटी, भीतर भूरे धब्बे/गुहा; भंगुर डंठल।મૂળ ફાટેલા, અંદર ભૂરા ડાઘ/પોલાણ; બરડ દાંડી.

Fixउपायઉપાય: Careful borax dose (excess boron is toxic).सावधान बोरैक्स मात्रा (अधिक बोरॉन विषैला)।સાવધ બોરેક્સ માત્રા (વધુ બોરોન ઝેરી).

IPM strategy — from base to tipIPM रणनीति — आधार से शिखरIPM વ્યૂહ — પાયાથી ટોચ

Prevention & resistant varietiesरोकथाम व प्रतिरोधी किस्मेंઅટકાવ અને પ્રતિકારક જાતClean seed, resistant types, rotation, drainageस्वच्छ बीज, प्रतिरोधी किस्में, फसल-चक्र, जल-निकासीચોખ્ખું બીજ, પ્રતિકારક જાત, ફેરબદલી, નિતારણ
Cultural & field hygieneकृषि-क्रियाएँ व खेत स्वच्छताખેતી-ક્રિયા અને ખેતર સ્વચ્છતાSpacing, mulch, remove debris & affected plantsदूरी, मल्च, अवशेष व प्रभावित पौधे हटाएँઅંતર, મલ્ચ, કચરો અને અસરગ્રસ્ત છોડ દૂર કરો
Monitoring & scoutingनिगरानी व सर्वेक्षणદેખરેખ અને સર્વેક્ષણCheck weekly; act at the first signसाप्ताहिक जाँच; पहले लक्षण पर कार्रवाईસાપ્તાહિક તપાસ; પ્રથમ ચિહ્ને પગલાં
Biological & organicजैविक व कार्बनिकજૈવિક અને સેન્દ્રિયTrichoderma, Pseudomonas, neem, natural enemiesट्राइकोडर्मा, स्यूडोमोनास, नीम, प्राकृतिक शत्रुટ્રાઇકોડર્મા, સ્યુડોમોનાસ, લીમડો, કુદરતી શત્રુ
Chemical — last resortरासायनिक — अंतिम उपायરાસાયણિક — છેલ્લો ઉપાયRecommended product at threshold; rotate; follow labelअनुशंसित उत्पाद सीमा पर; अदला-बदली; लेबल मानेंભલામણ ઉત્પાદન મર્યાદાએ; ફેરબદલી; લેબલ પાળો

Build from the bottom up — chemicals are the last, smallest step. Physiological disorders and nutrient deficiencies are fixed by correcting the cause (water, nutrition, weather), not by spraying.नीचे से ऊपर बनाएँ — रसायन अंतिम, सबसे छोटा कदम। शारीरिक विकार व पोषक तत्व की कमी कारण (पानी, पोषण, मौसम) सुधारने से ठीक होते हैं, छिड़काव से नहीं।નીચેથી ઉપર બનાવો — રસાયણ છેલ્લું, સૌથી નાનું પગલું. શારીરિક વિકાર અને પોષક તત્વોની ઉણપ કારણ (પાણી, પોષણ, હવામાન) સુધારવાથી મટે, છંટકાવથી નહિ.

Use crop-protection inputs safelyफसल-सुरक्षा उत्पाद सुरक्षित रूप से उपयोग करेंપાક-સંરક્ષણ ઇનપુટ સલામત રીતે વાપરો

Always read and follow the label. Use the correct dose. Wear gloves and a mask while mixing and spraying, and respect the pre-harvest interval. Put IPM first and treat chemicals as a last resort.हमेशा लेबल पढ़ें और मानें। सही मात्रा लें। मिलाते-छिड़कते समय दस्ताने-मास्क पहनें, और कटाई-पूर्व अंतराल का पालन करें। IPM को पहले रखें, रसायन अंतिम उपाय।હંમેશા લેબલ વાંચો અને પાળો. સાચો ડોઝ વાપરો. ભેળવતી-છાંટતી વખતે મોજાં-માસ્ક પહેરો, અને કાપણી-પૂર્વ અંતરાલ પાળો. IPM પ્રથમ, રસાયણ છેલ્લો ઉપાય.

KisanGuide

Practical, farmer-first crop guidance — cultivation, diseases, pests, disorders and deficiencies, in your language.व्यावहारिक, किसान-केंद्रित मार्गदर्शन — खेती, रोग, कीट, विकार व पोषक कमी, आपकी भाषा में।વ્યવહારુ, ખેડૂત-કેન્દ્રિત માર્ગદર્શન — ખેતી, રોગ, જીવાત, વિકાર અને પોષક ઉણપ, તમારી ભાષામાં.

Guidance is general — always follow local recommendations and read product labels before use.मार्गदर्शन सामान्य है — हमेशा स्थानीय अनुशंसा मानें और उपयोग से पूर्व लेबल पढ़ें।માર્ગદર્શન સામાન્ય છે — હંમેશા સ્થાનિક ભલામણ પાળો અને વપરાશ પૂર્વે લેબલ વાંચો.